![]() |
| Τα πρώτα Θεοφάνεια του πατρός Γεωργίου στον Μεγαπλάτανο |

![]() |
| Τα πρώτα Θεοφάνεια του πατρός Γεωργίου στον Μεγαπλάτανο |

Με τη γιορτή των Φώτων ολοκληρώνονται οι γιορτές του Δωδεκαημέρου.
Η έκφραση του λαού "κάθε Φώτα και Λαμπρή" είναι ενδεικτική της σπουδαιότητας της γιορτής αυτής.
Την παραμονή των Φώτων τα παιδιά τραγουδούσαν τα κάλαντα, ενώ η νηστεία της ημέρας αυτής έχει σαν σκοπό την ψυχική προετοιμασία των πιστών. Ο ιερέας γύριζε με τον σταυρό στα σπίτια του χωριού ραντίζοντάς τα και ψέλνοντας. Οι νοικοκυρές του έδιναν χρήματα για τις ανάγκες της εκκλησίας ή κρέας από το γουρούνι..
Ανήμερα των Φώτων οι κάτοικοι του χωριού εκκλησιάζονταν, γιορτάζοντας με τον τρόπο αυτό τη βάπτιση του Χριστού. Στο τέλος της θείας Λειτουργίας, γίνονταν δημοπρασία των εικόνων της εκκλησίας.Όποιος πρότεινε τα περισσότερα χρήματα για κάθε εικόνα, εκείνος την έπαιρνε και την πήγαινε στο ποτάμι, όπου την έπλενε με το αγιασμένο νερό. Η πρώτη εικόνα που έβγαινε σε δημοπρασία ήταν του Χριστού, η δεύτερη του Αγίου Ιωάννη. Κάποιοι προτιμούσαν να πάρουν την εικόνα του Αγίου εκείνου του οποίου έφεραν το όνομα.
Στην κοινότητα των Προμάχων ρίχνουν το Σταυρό στην περιοχή "Μπιτσκία". Παιδιά και νεαροί άνδρες έπεφταν και πέφτουν και σήμερα στα παγωμένα νερά του ποταμού, για να πιάσουν το Σταυρό.Αυτός που έπιανε το Σταυρό τον ασπάζονταν και τον παρέδιδε στον ιερέα, όπου μαζί με κάποιους φίλους του γύριζε στη συνέχεια σε όλα τα σπίτια του χωριού, για να ασπασθούν οι πιστοί τον αγιασμένο σταυρό. Καθώς ψέλνονταν το "Κύριε ελέησον..." οι πιστοί παρακαλούσαν το θεό, "να γίνει το γέννημα του ψωμιού και να υπάρχει κρασί". Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής κάποια παιδιά κρατούσαν εξαπτέρυγα, ενώ ο σημαιοστολισμός της περιοχής συμβόλιζε τον άρρηκτο δεσμό της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού.
Κάθε πιστός αφού έπλενε την εικόνα του και το πρόσωπό του στα αγιασμένα νερά, έσβηνε το κεράκι που κρατούσε, βυθίζοντάς το στο ποτάμι. Έπειτα γέμιζε ένα μπουκαλάκι νερό και έβαζε μέσα σε αυτό το κερί.΄Πίστευαν ότι όταν κάποιος είχε πόνο στο αυτί, αν έριχναν μια σταγόνα αυτού του νερού με το κερί μέσα στο πονεμένο αυτί, ο πόνος σταματούσε.
Χαρακτηριστική ήταν η συνήθεια να χορεύουν στη πλατεία του χωριού άνδρες ντυμένοι τσολιάδες, οι οποίοι γύριζαν από σπίτι σε σπίτι.
Το μεσημέρι η οικογένεια έτρωγε την "μπάπκα", το μικρό στομάχι του γουρουνιού, μαγειρεμένο συνήθως με φασολάδα ή με τραχανά στο τσουκάλι.
Κατά τη διάρκεια του Δωδεκαημέρου, όποιος ήθελε να κάνει μπάνιο ή να πλύνει ρούχα, έπρεπε να βάλει μέσα στο νερό ένα κλωνάρι βασιλικό, γιατί το νερό δεν είχε ακόμη αγιαστεί. Το έθιμο αυτό τηρείται και σήμερα.
Με τη γιορτή των Φώτων έκλεινε ο κύκλος των γιορτών του Δωδεκαημέρου, που είχαν πολλαπλή λειτουργία: τόνωναν το οικογενειακό και θρησκευτικό συναίσθημα, έδιναν χαρά για την μετάβαση από την χειμωνιάτικη στην ανοιξιάτικη περίοδο και απέβλεπαν με την τήρηση κάποιων συμβολικών εθίμων, στην εξασφάλιση της καλής σοδειάς.
Οι Πρόμαχοι είναι ο τελευταίος προς Βορρά οικισμός και ομώνυμο Δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αλμωπίας, χτισμένος στις υπώρειες της οροσειράς του Βόρα. Κύριες ασχολίες είναι η γεωργία, η υλοτομία και γενικότερα η επεξεργασία του ξύλου. Παλαιότερα ονομαζόταν Μπάχοβο. Οι κάτοικοί της έλαβαν μέρος σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες. Μετά τη λήξη του Μακεδονικού Αγώνα το χωριό ονομάστηκε Ακρόπολις.
Το χωριό Πρόμαχοι απέχει 8 χιλιόμετρα από την Αριδαίαμ βρίσκεται σε υψόμετρο 290 μέτρων και το 2011 είχε πληθυσμό 1.740 άτομα. Πρωτοκτίστηκε όπως διηγούνται οι παλιότεροι κοντά στα σύνορα. Ήταν γνωστό στους γειτονικούς λαούς με την ονομασία Sel(ts)co Gre(ts)co,δηλαδή Ελληνικό χωριό. Η τοποθεσία του άλλαξε 7 φορές εξαιτίας εχθρικών απειλών και επιδρομών. Αυτό μαρτυρεί η προηγούμενη ονομασία «Μπάχοβο» :’’Αχ και Μπαχ που θα μείνουμε ‘’.Άλλη ονομασία του χωριού είναι «Μπάοβο» επειδή είχε όμορφα κορίτσια. Η κοινότητα Μπαχόβου (Πρόμαχοι) αναγνωρίστηκε στις 10/4/1919.
Σήμερα το χωριό είναι από τα μεγαλύτερα της περιοχής, έχει το μεγαλύτερο κοινοτικό δάσος έκτασης 16.000 στρεμμάτων, το οποίο είναι πολύ σημαντικό για την οικονομία του χωριού καθώς οι περισσότερες οικογένειες ασχολούνται με την υλοτομία και γενικώς με το εμπόριο και επεξεργασία ξύλου.
Έχει δημοτικό και γυμνάσιο στο οποίο φοιτούν μαθητές και από τη Σωσσάνδρα.
Ο πολιούχος του χωριού είναι ο Άγιος Δημήτριος.