Καλώς ήρθατε στον ιστότοπο του ιστορικού μας χωριού, όπου μπορείτε να δείτε άρθρα, που αφορούν όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού γίγνεσθαι. Περιπλανηθείτε στις αναρτήσεις μας για να ταξιδέψετε σε μια πλούσια ποικιλία θεμάτων που ετοιμάζουμε με μεράκι και αγάπη για τον ευλογημένο μας τόπο.

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS
Κλίκ στην εικόνα

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

Ι.Μ Αγίου Ιλαριωνος

Ιερός Ναός Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη του χωριού.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη πλατείας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Νερόμυλος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πετροντούβαρο.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Σοκάκι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Ι.Μ Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Καταρράκτης.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Αγία Παρασκευή.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Φράγμα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

"Μπιτσκία".

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης .

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χορευτικός σύλλογος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εκκλησία - κοινότητα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άνοιξη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

Οριοθετήθηκε η δασική πυρκαγιά στους Προμάχους.

 Σύμφωνα με ενημέρωση του προέδρου της Τοπικής Κοινότητας Προμάχων Χρήστο Βαρελά, ο οποίος ενημερώθηκε από τον Διοικητή της Π.Υ. Αριδαίας Γιώργο Τσιρόπουλο, η δασική πυρκαγιά που ξέσπασε στο "Καπιλίς", περιοχή μεταξύ Λόκφας και Πέτερνικ, οριοθετήθηκε.

Στην περιοχή παραμένουν ισχυρές δυνάμεις πυροσβεστών, και θα μείνουν όλη τη νύχτα για τυχόν επέκταση.

Από τους Αξιωματικούς, εξετάζονται όλα τα σενάρια για τα αίτια της εκδήλωσής της.

Δασική πυρκαγιά στους Προμάχους.

 Πυρκαγιά ξέσπασε στο κοινοτικό δάσος Προμάχων στην περιοχή "Κίτκα" πιθανόν από κεραυνό.

Για την κατάσβεσή της κινητοποιήθηκαν 34 πυροσβέστες, δύο ομάδες πεζοπόρων της 2ης ΕΜΟΔΕ, 9 οχήματα και ένα ελικόπτερο.

Στην ίδια περιοχή είχε πυρκαγιά και το Νοέμβριο του 2019.

Η Ομάδα Εθελοντών Προμάχων δίπλα στους πυροσβέστες στην κορυφή "Μπάζαρ"










Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Προμαχιώτικα παρατσούκλια...


Είναι αναμφίβολα το χωριό του οποίου όλοι οι κάτοικοι ανεξαιρέτως έχουν παρατσούκλια.

Και πολύ πετυχημένα μάλιστα.
Δεν υπάρχει κάτοικος που να μην έχει και το κατάλληλο  και χαρακτηριστικό "ονοματάκι" με το οποίο όλοι τον αποκαλούν.
Άλλα είναι αστεία, άλλα χαριτωμένα και άλλα πιο σοβαρά.
Παρακάτω παραθέτουμε ένα δείγμα με την παρότρυνση να γράψετε κι εσείς στα σχόλια κάποια παρατσούκλια που γνωρίζετε.Με προσοχή βέβαια και σεβασμό για να μη θίξουμε ή προσβάλλουμε κάποιον.
Σκοπός μας δεν είναι να πειράξουμε κάποιον , αλλά να συγκεντρώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα παρατσούκλια του περίεργου αυτού κοινωνικού φαινομένου..

ΞΕΚΙΝΑΩ ΛΟΙΠΟΝ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ...

Περιπτεράκης
Μπουζούκης
Μπότ
Μητρούσης
Τεμπονέρας
Τζάμπο
Λεωνίδας
Τέζος
Μουαζάπ
Ρόκυ
Μπούμπλης
Φραπές
κουμαλένας
λουλούκας
σόνικ
ζήσης
γιούντας
δρακουμέλ
τσάρλυ
Ωμέγας
κισάο
σκληρός
πέτσης
βελούδος
καρακόντζας
σαβούλης
τσίφτης
βοεβόντας
τάνης
μπάς-κλάς
κόρακας-Μιρχάν-Άγγελος-Μπιν λάντεν-Χρόνης-"αλλη ερωτηση"
βασιλιάς
τσάρος
καρπάρης
μπέιλυ
ιάπωνας
κότλες
τσαγκάρης
ρατς
πιέντσες-βάντσες
φουρτούνας
τρικυμμίας
κούμαν
κόλιας
μπατιγκόλ
μελέτης
σαράντης
κόκκινος
ζήκος
φαραώ
σιγανίδης
ηλίθιος
μπούτης
μπίλιας
ψεύτικος
γκρέκος
αφασίας
μπαρούτης
σέλερ
μπήφ-γκουλούπτσες
αντάρτης
δεκανέας
λοχαγός
στρατηγός
ατε-μπανκ-κινέφ
γκας
τσεντίλε
σουζάκιας
ντιφ-ποπ
μάκης
τράκας
τα
λόπης
κουνούπης
καινάρης
.
.
Η λίστα είναι ατελείωτη.
Περιμένουμε τα σχολιά σας.
Σ.Σ.   Πάντα με σεβασμό για να μη προσβάλουμε κανέναν.

35 σχόλια:
Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 2:05 μ.μ.
ΒΡΑΧΟΣ
ΜΠΛΑΚ
ΠΑΝΤΑΡ-ΡΑΟΥΛ
ΜΠΟΥΖΗΣ
ΓΚΑΖΗΣ
ΜΕΖΟΥΡΑΣ
ΛΑΡΗΣ
ΓΚΑΤΟΥΣΟ-ΑΝΤΡΑΜ

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 2:12 μ.μ. 
ταλης
γκλιν-γκλιν
μουχλας
σεριφης
αλουπης
χαρουπης
ντιουξ

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 5:14 μ.μ.
ΒΙΟΠΛΑΣΤΗΣ

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 5:17 μ.μ. 
XAXAXXAXAXA POLU GAMATO!!!!!!!!

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 5:55 μ.μ.
ΤΣΙΚΟ

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 5:58 μ.μ. 
JORDAN
PONTIOS
NYXTERIDAS

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 6:34 μ.μ. 
moyzos, ta, sonzen, ites, dhmos, loko, itos, tsip, tsikenteli, zhkos, meleths, gkrekos, pritanhs, pasarhs, ntalnton, mpas, gkantemhs, xlomos, xontroylhs, dekaneas, foynes, froto, veloydo, tsirogianhs, komar, xan8os, goynarhs, kirmpis, manoylhs, flopos, tsarli, ras patskaras, lampakis.....................

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 6:45 μ.μ. 
Φρειδερικος
ξημερωματα
καστρι
πιπης
κοκινιας

Ανώνυμος says:6 Σεπτεμβρίου 2012 - 8:13 μ.μ.
ΑΝΗΣ
ΑΝΤΕΡΣΟΝ
ΒΡΟΝΤΕΣ
ΓΙΑΝΝΗ ΝΑΣ ΝΑ ΒΑΝΕ ΝΑΣ
ΓΙΑΤΡΟΣ
ΓΚΑΝΤΕΜΗΣ
ΓΚΟΓΚΟΦ
ΙΛΙ ΝΤΑΛΙ ΚΑΙ ΙΝΤΒΑΪ
ΚΑΚΟΣ
ΜΑΝΟΥΛΗΣ
ΜΑΤΑΝΙΤΣΑΣ
ΜΑΥΡΟΣ
ΜΙΞ
ΜΟΡΙΤΣ
ΜΠΑΪ ΙΤΣΟΣ
ΜΠΕΛΟΣ
ΜΠΛΑΚ
ΝΤΟΥΛ
ΠΑΪΣ
ΡΙΤΣ
ΣΙ
ΤΑΚΟΣ
ΤΑΝΗΣ
ΤΑΡΖΑΝ
ΤΑΤΑΛΑΤΑΣ
ΤΖΩΝ
ΤΖΩΝΑΚΙΑ
ΤΡΙΚΥΜΙΑΣ
ΤΡΙΛ
ΤΣΑΡΛΑΚΗΣ
ΧΟΝΤΡΟΣ

ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ...

Ανώνυμος says:7 Σεπτεμβρίου 2012 - 8:55 μ.μ. 
ΝΤΟΥΡΛΑΣ
ΤΣΙΠΡΑΣ
ΜΠΟΣΚΑΣ
ΣΦΟΝΓΓΟΣ
ΜΑΤΖΑΡ
ΚΟΥΣΟΥΤΑΣ
ΚΑΡΠΑΡΗΣ
ΗΛΟΣ
ΚΑΡΚΟΝΤΖΑΣ
ΤΑΜΤΑΚΟΣ

Ανώνυμος says:7 Σεπτεμβρίου 2012 - 10:04 μ.μ.
ΟΠΤΣΕΣ
ΓΙΑΤΣΟΣ
ΛΑΤΟΣ
ΚΕΦΤΕΣ
ΠΟΛΥΜΕΝΕΑΣ
ΚΑΡΠΑΡΙ
ΠΙΤ
ΒΑΚΟΣ
ΑΡΔΙΖΟΓΛΟΥ
ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ
ΜΑΥΡΟΣ
ΣΙΛΒΙΟ
ΑΛΟΥΠΗΣ

Ανώνυμος says:8 Σεπτεμβρίου 2012 - 12:07 μ.μ.
ΞΥΛΟΥΡΗΣ-ΦΡΟΥΤΟΣ-ΛΑΖΙ ΓΚΟΝΙΣ-ΠΑΚ ΠΑΚ-ΤΡΙΛΕΤ-ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΡΑΣ-ΝΤΟΥΠΕΣ-ΠΑΡΛΙΤΣ-ΜΠΟΥΜΠΑΡ-ΝΤΟΥΛΕΣ-ΩΜΕΓΑΣ-ΤΖΙΛΕΖΟΣ-ΑΛΟΥΠΗΣ-ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΙΣ-ΚΟΚΙΝΙΑΣ-ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ-ΤΖΟΥΝΤΑΣ-ΜΟΥΖΟΣ-ΜΟΥΑΖΑΠ-ΛΙΖΑ-ΜΠΑΝΑΝΑΣ-ΜΠΟΥΜΕΡ-ΤΖΟΥΜΙΔΗΣ-ΜΗΤΣΙΜΠΟΝΑΣ-ΑΡΑΛΙΚΗΣ-ΛΑΜΠΑΚΗΣ-ΝΤΙΟΥΞ-ΓΚΑΖΙΑΡΑ-ΑΛΗΤΗΣ-ΦΑΚΛΑΝΑ-ΜΠΑΛΑΝΤΕΡ-ΚΑΖΑΜΟΥΡΤΗΣ-ΖΕΥΣ-ΚΟΥΜΑΝ-ΓΚΙΕΣΟΣ-ΚΑΡΠΕΡΟΣ-ΠΑΠΙΑΣ-ΛΙΠΕΣΚΑΣ-

Ανώνυμος says:8 Σεπτεμβρίου 2012 - 12:08 μ.μ. 
mpoutskos,seler,serenatas, poket-pai,blaxos,kousountas,toufka,solon,tanes

Ανώνυμος says:8 Σεπτεμβρίου 2012 - 3:05 μ.μ. 
ραμπο τσιτσις τσιφτσες

Ανώνυμος says:8 Σεπτεμβρίου 2012 - 3:54 μ.μ.
σικλας- γιατρος πεντολιρο κουτερ βουντος μπαμπουρας

Ανώνυμος says:9 Σεπτεμβρίου 2012 - 7:24 μ.μ. 
Φούνε
Τζάλε
Σπαρίλας-Ποντίκης
Κουκουρούκου
Κβάτσκας
Βάκος
Μιξ
Σαμ
Γκας
Κισάο

Ανώνυμος says:10 Σεπτεμβρίου 2012 - 12:55 μ.μ. 
υθυπουργός-υγρασιας. κατσαμακουρ. κλανω. καμηλας. ιαπωνας. ντενις ο τρομερος. γιανκι. λογικος.

Ανώνυμος says:12 Σεπτεμβρίου 2012 - 1:22 π.μ. 
kalokairakis
trifasikos
ksifias
alain delon
mhtsos o kokkoras
tsoutsoulhs
loukaniko
mpouzouki
rooney
logan
mpaklavas
mpountos
english
xanoumak
souzakias
sakentelik
metsakas
makitas
aralikhs
kuros
everybody
ntountas
tsimpitos

Ανώνυμος says:13 Σεπτεμβρίου 2012 - 1:57 μ.μ. 
λουζι γκονι
παρλιτς
σιμσον
τζολι
γκισμο
τερορ
χαμογελο
φωτια
μπουζης
αναμπελ
τρικυμιας
γκαιντας

Ανώνυμος says:23 Σεπτεμβρίου 2012 - 3:23 μ.μ.
Γεια σας παιδιά. Μας κάνατε και γελάσαμε με τα παρατσούκλια του χωριού. Τους θυμήθηκα όλους. Ασμέτης Χρήστος από Ηράκλειο Κρήτης. Φιλιά στους Προμάχους.

Ανώνυμος says:27 Σεπτεμβρίου 2012 - 8:04 μ.μ. 
ΑΓΚΑΣΙΛΑΠ ΖΟΧΑΝ ΦΟΥΡΦΟΥΡΗΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΧΡΥΣΟΔΟΝΤΗΣ ΠΑΠΑΜΙΣ ΤΣΙΤΣΙΟΛΙΝΑΣ ΜΠΑΜΠΕΣ ΧΟΤΖΑΣ ΜΑΤΖΙΚ ΠΟΥΦ ΣΙΔΕΡΗΣ ΙΧΑ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΜΕΤΕΡΕΟΛΟΓΟΣ ΤΣΟΠΚΑ ΜΠΟΥΡΔΙΣΤΗΣ ΣΛΑΣΚΟΣ

Ανώνυμος says:27 Σεπτεμβρίου 2012 - 8:09 μ.μ.
ΨΗΛΟΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ ΖΟΥΣΤΟΣ ΤΡΑΒΟΛΤΑΣ ΗΓΕΤΗΣ, 5 ΜΕΡΕΣ ΜΕΙΝΑΝΕ ,ΡΟΥΜΗΣ ,Ο ΤΑΚΗΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΡΚΟΥΔΑ ΟΥΙΑΚ ΝΤΕΜΠΟΡΑ

Ανώνυμος says:27 Σεπτεμβρίου 2012 - 10:16 μ.μ.
ΠΑΓΚΑΛΟΣ
ΜΑGIK
FATSAS
KLANO KLANO
GIATRSOS
GIASAM MAS
LOULOUKAS
TRIGKAKHS
PSIRAS
SKLHROS
XARALAMPOPOULOS
MPELOS
TSIMPLAKHS
TSARKNAS
ROUSKOS
PEPHS
MPAROUT
TARIKOS
TZORTS

Ανώνυμος says:2 Ιανουαρίου 2013 - 8:54 μ.μ.
τελεια

Ανώνυμος says:22 Ιανουαρίου 2013 - 6:54 μ.μ. 
Γιπας

Ανώνυμος says:22 Ιανουαρίου 2013 - 8:25 μ.μ.
TALIS

Ανώνυμος says:22 Ιανουαρίου 2013 - 8:45 μ.μ. 
ΚΟΣΤΙΚΟΣ,ΚΟΣΤΙΚΕΝΑ,ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΩΡΓΑΣ,ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ,ΤΣΙΤΑΚΗΣΚΑΖΑΝΤΙΔΗΣ,ΓΑΙΤΑΝΟΣ,ΞΥΛΟΥΡΗΣ,ΓΙΑΛΑΚΙΑΣ,ΤΡΟΧΟΣ,ΣΝΟΠ-ΣΟΥΜΑ,,ΠΑΓΚΑΛΟΣ,ΤΣΑΤΣΟΣ,ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ,ΠΑΠΑΓΟΣ,ΒΛΑΧΟΣ,ΠΟΝΤΙΟΣ,ΣΑΜΠΑΝ ΣΑΜΠΕΣ,ΜΠΙΛΙΤΣ,ΒΑΚΟΣ,ΜΠΟΥΤΗΣ

Ανώνυμος says:4 Φεβρουαρίου 2013 - 12:10 π.μ.
αγκαλιτσας

Ανώνυμος says:25 Μαρτίου 2013 - 1:08 μ.μ. 
ορχιστρας, ορτζος , κορμπατσοφ

Ανώνυμος says:25 Μαρτίου 2013 - 1:10 μ.μ.
ντουλε

Ανώνυμος says:31 Μαρτίου 2013 - 2:48 μ.μ. 
οφος,κορακας

Ανώνυμος says:14 Απριλίου 2013 - 8:17 μ.μ.
τσιργιαν

Ανώνυμος says:14 Απριλίου 2013 - 11:11 μ.μ.
Μοργκανας
Ζαμπας
Τσουρουκ
Μπρουντζος
Κετσας
Φωκιας
Ριτς
Ραμπο
Αρτεμης
Βουζας
Μπικ
Παρκερ
Καρνεζης
Μπουντος
Αγροτης
Μανγκος
Καλομοιρας
Κοντουλα Λεμονια
Γιαβακιας
Αχιλλεας
Καίλας
Μπουκερ

Ανώνυμος says:15 Απριλίου 2013 - 9:35 μ.μ. 
pitsilis,tzoulias,krenos,ali kemal,tsimplakis,lampanes

Ανώνυμος says:5 Ιουλίου 2013 - 11:20 μ.μ. 
Πακι ουμρέου χαχαχαχαχα πακ πακ

Προμαχιώτικες παροιμίες, ρητά και αποφθέγματα.

Θα προσπαθήσουμε σήμερα να ανασύρουμε από το παρελθόν διάφορες φράσεις-αποφθέγματα-παροιμίες που συνήθιζαν να λένε στην ευρύτερη περιοχή οι πρόγονοί μας , με το γνωστό εντόπιο ιδίωμα που χρησιμοποιούσαν, και που χρησιμοποιείται μέχρι τις μέρες μας.
Είναι ιδιαίτερα απολαυστικό και διασκεδαστικό το γεγονός , ότι η τοπική διάλεκτος έχει τόσο σπάνιες και εκφραστικές λέξεις , η χρησιμοποίηση των οποίων είναι ακριβώς ταυτόσημη με το αντικείμενο.
Ζητούμε συγνώμη εκ των προτέρων για τυχόν σαρδάμ, αλλά είναι νομίζουμε αξιόλογη η προσπάθειά μας. Μάλιστα σας προτρέπουμε , αν γνωρίζετε κι εσείς κάποια έκφραση, να την μοιραστείτε μαζί μας, γράφοντας την στο τέλος της ανάρτησης στην περιοχή "ΣΧΟΛΙΑ".

ΞΕΚΙΝΑΜΕ ΛΟΙΠΟΝ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΠΙΣΩ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΑΠΠΟΥΔΩΝ ΜΑΣ.

1. "Ούτσι ούτσι, τίκφα μπούτσι".
     Η φράση υπονοεί ότι αν κάποιος δεν είναι ικανός να μάθει κάτι, δεν θα το μάθει ποτέ.
     Παρόμοιο με το "τον αράπη κι αν το πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς".

2 "Φατίλα τσαρίτσα ντα σάντε καρσταβίτσα, μου νικνάλου πλουσκαβίτσα".
   Στην κυριολεξία η φράση μας λέει ότι η βασίλισσα πήγε να φυτέψει αγγούρι και της βγήκαν φουσκάλες.
    Την χρησιμοποιούσαν κυρίως οι "κακές" πεθερές θέλοντας να "πικάρουν" τις νύφες τους θεωρώντας τες ανάξιες για τους γιους τους.

3. "Ράνι κούτσε ντα τε λάιε".
    Σημαίνει "τάιζε σκύλο να σε γαβγίζει", και χρησιμοποιείται για να εκφράσει την αχαριστία.

4. "Ακου νε ντούε βέταρ, λις νε σα τρέσε".
      "Αν δεν φυσήξει αέρας, φύλλο δεν κουνιέται".Παρόμοιο με το "χωρίς φωτιά, καπνός δεν βγαίνει".

5. "Γιας γκου κάρσταμ, όνου λάζε"
      "Εγώ το βαφτίζω κι αυτό αρκουδίζει"..Για κάποιον που δεν λέει να μεγαλώσει.

6. "Κάτου ούτου, ι τούτου".
      "Όπως ο ένας, έτσι και ο άλλος".Παρόμοιο με το "κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι".

7. "Σέλο σα πάλε, μπάμπα σα τσέσλε"
      "Το χωριό καίγεται , η γιαγιά χτενίζεται" Ίδιο με το πασίγνωστο "εδώ ο κόσμος καίγεται....."

8. "Ουτ τράν, να γκλόκ".
      "Από μικρό αγκαθάκι, σε τεράστιο αγκάθι".Το λέγαν για 
        κάποιον που από τη μια συμφορά έπεφτε 
        σε άλλη μεγαλύτερη.

Αυτά σαν μια πρόγευση.Θα ακολουθήσουν κι άλλα πολλά γιατί η παράδοσή μας βρίθει από έξυπνες και χαρακτηριστικές εκφράσεις, βγαλμένες από τη ζωή.
ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΣΑΣ.

Με μια Προμαχιώτισσα γιαγιά.



Το ραντεβού μας ήταν προκαθορισμένο για τις 4 το απόγευμα. Με τις διάφορες ασχολίες μας, αναχωρήσαμε λίγο καθυστερημένα και ένα σχετικό άγχος μας κατέλαβε. Μαζέψαμε άρον άρον τα χαρτιά μας και τα κασετόφωνα και κατευθυνθήκαμε προς το σπίτι της κυρα Μαρίας στην νότια πλευρά του χωριού. Θα πηγαίναμε να μιλήσουμε με μια ηλικιωμένη γυναίκα του χωριού. Να μας εξιστορήσει την ζωή της.

Οδηγώντας γρήγορα κατηφορίσαμε το στενό δρόμο, παρακάμπτοντας κάποιους κανόνες του κ.ο.κ. φοβούμενοι μην τυχόν ακυρωθεί η συνάντησή μας.
Φτάσαμε έξω από το τυπικό διώροφο αγροτικό σπίτι της κυρα Μαρίας. Μας περίμενε έξω στην περιποιημένη, γεμάτη όμορφα λουλούδια αυλή. Ένα ασπρόμαυρο γατάκι μπλεκόταν συνεχώς στα πόδια της. Μας άνοιξε την εξώπορτα με ένα μεγάλο καλοσυνάτο χαμόγελο.
"Ελάτε, καλωσορίσατε".
Το φουστάνι της το τυπικό ντόπιο παραδοσιακό, που φορούν οι περισσότερες "παλιές" γυναίκες του χωριού, να φτάνει μέχρι τους αστραγάλους. Μια πολύχρωμη ποδιά με δυο μικρές τσεπούλες στη μέση, δείγμα ότι κάτι ετοίμαζε στη κουζίνα. Ένα μαύρο τσεμπέρι κάλυπτε το κεφάλι της,κρύβοντας τα λιγοστά άσπρα της μαλλιά. Δυο χρυσά μικρά σκουλαρίκια διακρίνονταν στα αυτιά της, πιθανόν και τα μόνα κοσμήματα που είχε στη ζωή της. Κάτω από τις παντόφλες φαίνονταν τα χειροποίητα παρδαλά πασούμια (πίνκες) που φορούσε.Το ανάστημά της γύρω στα 1.70μ,λίγο γειρτό, σημάδι από τα δύσκολα χρόνια που πέρασε στη ζωή της. Το πρόσχαρο πρόσωπό της γεμάτο ρυτίδες.Τα γαλάζια της μάτια ,λίγο ξεπλυμένα από το πέρασμα των χρόνων, μαρτυρούν ότι κάποτε υπήρξε μια όμορφη κοπέλα.
"Ελάτε παιδιά, κοπιάστε στο φτωχικό μου" μας είπε και κατευθύνθηκε προς το ισόγειο, όπου διακρίνονταν από την ανοιχτή πόρτα η κουζίνα-καθιστικό.
Διασχίζοντας το μικρό πλακόστρωτο πεζόδρομο της αυλής,βλέπεις δεξιά κι αριστερά όλα τα πράματα περιποιημένα και τακτοποιημένα, δείγμα νοικοκυροσύνης.
Στο μακρόστενο υπόστεγο της αυλής τα ξύλα για τον χειμώνα, υποδηλώνουν ότι είναι προετοιμασμένη για το κρύο.
Μπήκαμε μέσα στο δωμάτιο και αμέσως μας συνεπήρε η μυρωδιά της χορτόπιτας που ψήνονταν στην "μασίνα". Μια ανεπαίσθητη ζέστη μας έκανε να χαλαρώσουμε ευχάριστα.
Η κυρα Μαρία αφού μας έβαλε να καθίσουμε κατευθύνθηκε προς τον πάγκο της και μετά από ένα λεπτό εμφανίστηκε με τον κλασσικό δίσκο. Το γλυκό κουταλιού που μας πρόσφερε, εξαφανίστηκε μονομιάς κάνοντας τον ουρανίσκο μας να ζητάει κι άλλο.

"Λοιπόν κυρα Μαρία για πες μας για σένα, για τα παλιά τα χρόνια, πώς ήταν, πώς τα περνούσατε;"

Αφήνοντας το δίσκο στον πάγκο και παίρνοντας μια βαθιά ανάσα, κάθισε σε ένα μικρό σκαμνάκι δίπλα στη "μασίνα" , έχοντας μας απέναντί της.
"Αχ βρε παιδιά μου, τι να σας πω; Ήταν δύσκολα τα χρόνια που περάσαμε. Φτώχεια και πολλές δυσκολίες. Δεν είναι όπως σήμερα που τα έχετε όλα στα πόδια σας.
Η οικογένειά μου ήταν πολύτεκνη. Ήμασταν επτά αδέλφια, εγώ και άλλοι έξι αδελφοί. Τα δύο μου αδέλφια πέθαναν μικρά και δεν τα θυμάμαι καθόλου. Τότε δεν είχαμε γιατρούς , ούτε φάρμακα. Δουλεύαμε στα χωράφια. Λίγα χωράφια,μόνο για να φυτέψουμε τα φασόλια και τις πατάτες της οικογένειας. Είχαμε και λίγες κατσίκες και δυο αγελάδες, ίσα ίσα να έχουμε γάλα και τυρί.
Λίγα σιτάρια βάζαμε, τα θερίζαμε με το δρεπάνι και τα αλέθαμε στο νερόμυλο του χωριού για να έχουμε ψωμάκι.
Ο πατέρας μου ήταν αυστηρός , αλλά πάντα φρόντιζε να έχουμε να φάμε. Μαζί με τα αδέλφια μου δούλευαν όλη μέρα, παλεύοντας για να τα βγάζουμε πέρα. Εγώ πιο πολύ καθόμουν στο σπίτι για τις οικιακές δουλειές".

"Σχολείο πήγες κυρα Μαρία;" ρωτήσαμε.

"Μέχρι την τρίτη δημοτικού" απάντησε μηδιώντας.
"Τότε τα χρόνια δεν μας επέτρεπαν πολυτέλειες. Ειδικά τα κορίτσια ήταν ταγμένα να κάνουν οικογένεια και να γεννάνε παιδιά.
Έτσι κι εγώ μόλις έγινα 16 χρονών , οι γονείς μου με αρραβώνισαν με τον μακαρίτη τον άντρα μου. Μου έκαναν προξενιό και επειδή ήταν καλή οικογένεια, με "έδωσαν".
Στα 17 μου παντρεύτηκα έχοντας για προίκα ένα σεντούκι με τα απαραίτητα χειροποίητα κιλίμια και κεντήματα. Φτωχικά πράματα, όχι όπως τώρα. Α και λίγες λίρες που μάζεψαν τα αδέλφια μου. Με αυτά τα λιγοστά στήσαμε το σπιτικό μας με τον άντρα μου. Δουλέψαμε σκληρά στα χωράφια και με πολύ οικονομία και στερήσεις καταφέραμε να μεγαλώσουμε τα δυο μας αγόρια. Κάναμε και ένα μικρό δάνειο και φτιάξαμε αυτό το σπιτάκι, Δόξα τω Θεό."
Το βλέμμα της σκοτείνιασε και μπορούσαμε να διακρίνουμε  το πόσο δύσκολα χρόνια πέρασε αυτή η καλοσυνάτη γυναίκα, αλλά και όλοι οι παππούδες μας.

"Πώς διασκεδάζατε εκείνα τα χρόνια;" ρωτήσαμε, προσπαθώντας να ελαφρύνουμε λίγο το κλίμα.

Το βλέμμα της άλλαξε μονομιάς.
"Δεν είχαμε και πολλά γλέντια εκείνα τα χρόνια. Μόνο σε κάνα γάμο πηγαίναμε και στο πανηγύρι του χωριού που είχαμε "όργανα" στην πλατεία στις 27 Οκτωβρίου του Αγίου Δημητρίου.
Εκεί βγαίναμε και εκεί χορεύαμε ,όλο το χωριό.
Τον χειμώνα που δεν είχε δουλειές να κάνουμε στα χωράφια,τα κρύα βράδια μαζευόμασταν στα συγγενικά σπίτια και κάναμε "πουτπριέτκα". Κεντούσαμε την προίκα μας και κουτσομπολεύαμε οι γυναίκες, ενώ οι άντρες έλεγαν τα δικά τους , με τα ουζάκια τους και τα τουρσιά. Φτωχικά πράματα, αλλά ήταν ωραία".

"Τώρα πώς τα περνάς κυρα Μαρία; "

Το πρόσωπό της άλλαξε , σαν να προσγειώθηκε στην πραγματικότητα. Πήρε ένα νηφάλιο ήφος και συνέχισε.
"Δόξα τω Θεό είμαστε πολύ καλά. Το ένα μου παιδί έχει την οικογένειά του στην πάνω γειτονιά, και ο μικρότερος ζει εδώ στον επάνω όροφο. Και οι δύο με φροντίζουν και μου χάρισαν και εγγόνια.
Εγώ παίρνω μια μικρή σύνταξη του ΟΓΑ και βοηθάω όσο μπορώ τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου. Έχω λίγα προβλήματα με τα αρθριτικά μου, αλλά τα χρόνια είναι πολλά. Κάνω υπομονή, τι να κάνω?"
Η επόμενη ώρα πέρασε δείχνοντάς μας παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, που τις φύλαγε σαν κόρη οφθαλμού, μέσα σε ένα μεγάλο μεταλλικό κουτί, λες και εκεί μέσα φύλαγε όλη την ζωή της.

Κρατώντας την αξιοπρέπειά της και με αργές κινήσεις σηκώθηκε και άνοιξε το πορτάκι της μασίνας. Η μυρωδιά της χορτόπιτας απλώθηκε στον χώρο, σπάζοντας τα ρουθούνια μας. Με κινήσεις επαγγελματία την τεμαχίζει και μας προσφέρει από ένα τριγωνικό κομμάτι.
"Δοκιμάστε λίγο. Φτωχική είναι αλλά ελπίζω να σας αρέσει".
Η πίτα εξαφανίστηκε σε λίγα λεπτά και το βλέμμα μας εγκαταστάθηκε ένα μόνιμο ηλίθιο χαμόγελο.
Ξαφνικά συνειδητοποιήσαμε ότι έξω άρχισε να νυχτώνει. Ο χρόνος πέρασε τόσο γρήγορα.

Ευχαριστώντας την κυρα Μαρία μαζέψαμε γρήγορα τα χαρτιά με τις σημειώσεις μας και βγήκαμε έξω. Η ψύχρα που μας χτύπησε στα πρόσωπα, μας επανέφερε στην πεζή πραγματικότητα.
Καληνυχτώντας την, συνειδητοποιήσαμε το πόση δύναμη ψυχής έχουν αυτοί οι μεγάλοι άνθρωποι, που με τόσο δύσκολες συνθήκες κατάφεραν τόσα πολλά πράματα στη ζωή τους. Το πόσο δυνατοί ήταν και κατάφεραν να μεγαλώσουν τις επόμενες γενιές, δίνοντας τους εφόδια , διδάγματα και ανεξίτηλες αξίες. 

Και ξέρουμε ότι το χωριό μας είναι γεμάτο από τέτοιες κυρα Μαρίες!

Το γήπεδο "Καραϊσκάκη" των Προμάχων.



Άνοιξη του 1975 στους Προμάχους.
Ο μικρός Πέτρος πετάει σε μια γωνία της κουζίνας την υποτυπώδη τσάντα, που ξεχειλίζει από βιβλία, και στέκεται όρθιος, μπροστά στο τηγάνι με τις λαχταριστές "παρζούλκες", που αχνίζουν  πάνω στη μασίνα.
Με βιαστικές κινήσεις μπουκώνει το στοματάκι του και καταπίνοντας βιαστικά, κατεβάζει σχεδόν αμάσητες τις ξεροψημένες ριγανάτες πατάτες. Αγνοώντας τις φωνές της μητέρας του, σκουπίζει από τα μπατζάκια του μπαλωμένου παντελονιού του, τα λαδωμένα χέρια του και αναχωρεί βιαστικά από το φτωχικό σπίτι.
Έχει αργήσει και με ταχύ βηματισμό, περνάει την πλατεία, δρασκελίζοντας τα ψηλά σκαλοπάτια, που την περιστοιχίζουν, και μετά τον φούρνο του Τζιβάνη, στρίβει προς βορά με κατεύθυνση την "Μπιτσκία", όπου τον περιμένουν οι φίλοι του.
Αφήνοντας πίσω του τον μύλο του Οικονόμου και αδιαφορώντας για το μεγαλόσωμο μαντρόσκυλο, που γαβγίζει πίσω του,φτάνει μετά από λίγο στο σημείο του ραντεβού, στην "Μπιτσκία".
Ήδη όλοι βρίσκονται εκεί κουβεντιάζοντας δυνατά και μπορεί να διακρίνει τον Νίκο Μεσκίνη, τον Σωτήρη Πουσίνη, τον Πέτρο Πουσίνη Γκαζή, τον Γιάννη Πουσίνη, τον Γιώργο Μεσκίνη, τον Γιάννη Ρόπκα, τον Σάκη Αδραμάνη, τον Γιάννη Πουσίνη, τον Χρήστο Σούδη, τον Πέτρο Τζάτση, τον Γιάννη Καραπάνο, τον Χρήστο Καραπάνο, τον Τάκη Πουσίνη, τον Δημήτρη Σαλαμάνη  και τον Πέτρο Πουσίνη.
Ο αρχηγός Νίκος Μεσκίνης δίνει τις βασικές εντολές και σε λίγο η ομάδα ξεκινάει το δύσκολο έργο.
Την κατασκευή του γηπέδου "Καραΐσκάκη".
Στο σημείο όπου βρίσκονται, υπάρχει ένα εγκαταλελειμμένο μικρό χωραφάκι, γεμάτο πέτρες αγκάθια και βράχους, με σχήμα σαν γούρνα και με πολλές ανωμαλίες.
Σκοπός των φιλόδοξων παιδιών, είναι να το καθαρίσουν και να φτιάξουν το δικό τους ιδιόκτητο γήπεδο.
Με το σύνθημα του αρχηγού, ξεχύνονται όλοι στον αγώνα και δημιουργώντας μια ανθρώπινη αλυσίδα, μεταφέρουν τις ανώμαλες πέτρες έξω από το χωραφάκι στα όριά του με το γειτονικό χωματόδρομο.
Δουλεύουν με πάθος και με εμπειρία επαγγελματία αγρότη και ήδη το κακοτράχαλο κτηματάκι, άρχισε να παίρνει μια πιο ομαλή μορφή.
Ο Ντέντο Μήτρες, ο παλιός μυλωνάς του χωριού, που κάθε ημέρα βολταρίζει στα παλιά του λημέρια στην περιοχή "Τουρένα Βουντινίτσα", σταματάει δίπλα τους και σταυροκοπιέται χαμογελώντας.
Τα παιδιά απορροφημένα από το πάθος τους να τελειώσουν, τον αγνοούν και αγκομαχώντας, συνεχίζουν τον καθαρισμό σκουπίζοντας πού και πού τα ιδρωμένα μετωπάκια τους.
'Ενα αγκάθι μπήκε στο δάχτυλο του Πέτρου και οι μεγαλύτεροι με προσοχή του το βγάζουν και τον προτρέπουν να πάει στη γωνία να το κατουρήσει για να φύγουν τα αίματα.
Ο ήλιος άρχισε να κρύβεται στο "Τσουλές κάμιν" και η ανοιξιάτικη δροσιά, τρυπάει τα κόκαλα των μικρών μαστόρων, που αδιαφορούν.
Σε λίγη ώρα το υποτυπώδες γήπεδο πήρε την μορφή του και τα παιδιά, χρησιμοποιώντας μικρά χαλικάκια, έφτιαξαν και τις γραμμές του.
Κερασάκι στην τούρτα και οι "μασταγκάρκες", δύμετρα μακρόστενα ξύλα, που έβαλαν οι μεγαλύτεροι για τον προσδιορισμό των εστιών και το γήπεδο "Καραισκάκη" των Προμάχων είναι έτοιμο.
Αποκαμωμένα τα παιδιά της ομάδας κάθονται στον τεράστιο σωρό από πέτρες, που σχημάτισαν και καμαρώνουν υπερήφανα το σπουδαίο τους έργο.
Παρά την κούραση, χωρίζονται σε δυο ομάδες και παίζουν σαν τρελά ένα μικρό ποδοσφαιρικό αγώνα, για να εγκαινιάσουν το επίτευγμά τους.
Σουρούπωσε πια και αποκαμωμένοι όλοι τους αφήνουν το "Καραΐσκάκη" και συζητώντας μεγαλόφωνα, αναχωρούν για τα σπίτια τους χαρούμενοι.
Στον ύπνο τους σίγουρα θα ονειρεύονται τους εαυτούς τους, να παίζουν μπάλα στο εξιδανικευμένο, γεμάτο θεατές "Καραΐσκάκη".

Ξημέρωσε η επόμενη ημέρα και μετά το σχολείο, η τρομακτική είδηση κάνει τον γύρω του χωριού, κάνοντας τους μικρούς μας ήρωες, να σαστίσουν και να εξοργιστούν:
Ο Τράϊος, ένας μεγαλύτερος σε ηλικία γείτονας, πήγε το βράδυ στο "Καραΐσκάκη" και το γέμισε ξανά με τις πέτρες, κάνοντας τον χώρο όπως ήταν στην αρχή.
Η ομάδα των παιδιών, ξανασυγκεντρώνεται και αποφασίζει να ξεκινήσει πάλι το έργο της νέας κατασκευής.
Το σκηνικό επαναλαμβανόταν συχνά, μέχρις ότου, οι μικροί μας φίλοι για αντίποινα, πήγαν και γκρέμισαν και κατέστρεψαν την αυτοσχέδια καλύβα, που είχε ο Τράϊος στην "Γιουβουρίκα".
Έκτοτε ο "καταστροφέας", αφού έλαβε το μήνυμα, σταμάτησε να ενοχλεί τα μικρά παιδιά και το "Καραΐσκάκη" γνώρισε ηρωικές στιγμές και κατέστη σημείο αναφοράς την δεκαετία του '70.

ΔΙΑΔΩΣΤΕ ΤΟ...