Καλώς ήρθατε στον ιστότοπο του ιστορικού μας χωριού, όπου μπορείτε να δείτε άρθρα, που αφορούν όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού γίγνεσθαι. Περιπλανηθείτε στις αναρτήσεις μας για να ταξιδέψετε σε μια πλούσια ποικιλία θεμάτων που ετοιμάζουμε με μεράκι και αγάπη για τον ευλογημένο μας τόπο.

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS
Κλίκ στην εικόνα

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

Ι.Μ Αγίου Ιλαριωνος

Ιερός Ναός Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη του χωριού.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη πλατείας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Νερόμυλος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πετροντούβαρο.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Σοκάκι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Ι.Μ Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Καταρράκτης.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Αγία Παρασκευή.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Φράγμα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

"Μπιτσκία".

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης .

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χορευτικός σύλλογος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εκκλησία - κοινότητα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άνοιξη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

Κυριακή, 3 Νοεμβρίου 2019

Η απελευθέρωση της Αρδέας με τα μάτια ενός παιδιού από το Μπάχοβο



Νοέμβριος του 1912...

Κρύα χειμωνιάτικη ημέρα και το κρεμασμένο στον τοίχο ημερολόγιο γράφει 4 του μηνός.
Σηκώθηκα νωρίς το πρωί σήμερα και αφού τακτοποίησα τα ζωντανά -πρόβατα και κατσίκια- που έχουμε στον στάβλο, πήγα στην κουζίνα να φάω τον τραχανά, που κόχλαζε στην τάβα που ήταν τοποθετημένη στο τριγωνικό σιδερένιο στήριγμα  πάνω από τα κατακόκκινα κάρβουνα του αναμμένου χωριάτικου τζακιού.
Οι γονείς μου κάθονται στο ντιβάνι λίγο απόμερα πίνοντας το βουνίσιο τσάι  τους,  μουρμουρίζοντας κάτι μεταξύ τους, συνωμοτικά, ενώ διακρίνω μια λάμψη στα μάτια τους και μια έξαψη στα πρόσωπά τους.
Κάτι σπουδαίο έχει συμβεί, το νιώθω, και μεμιάς τους ρωτάω με απορία στα παιδικά μου μάτια.

-Ελευθερωθήκαμε, είμαστε λεύτεροι.
Μόνο αυτή την φράση θυμάμαι από το στόμα του πατέρα μου.
Τότε συνειδητοποίησα τί σήμαιναν όλοι αυτοί οι ήχοι, που ακούγονταν τα ξημερώματα από μακριά, από την Αρδέα. Ήταν πυροβολισμοί, ήταν κανονιές, δεν μπορούσα να ξεχωρίσω.
-Το Σούμπουτσκο είναι ελεύθερο, διώξαμε τους Τούρκους και τους Βούλγαρους Κομιτατζήδες.
Η φωνή του πατέρα γίνεται όλο και δυνατότερη, λες και θέλει να το πιστέψει πρώτα ο ίδιος, ξεπερνώντας όλες τις μακροχρόνιες φοβίες του, υπό τον φόβο του κατακτητή.


Σε λίγη ώρα η είδηση μεταδίδεται σε όλο το χωριό, και πολλοί ετοιμάζονται να "κατέβουν" στην Αρδέα, να δουν με τα μάτια τους το θαύμα της Ελλάδας, να συμμετάσχουν και αυτοί στους πανηγυρισμούς.

Χωρίς να το πολυσκεφτώ, βγαίνω στην πλατεία και παίρνω τον χωμάτινο δρόμο, για να πάω κι εγώ, μόνος μου, και περνώντας τον ξεροπόταμο Σουσίτσα, βαδίζω με τα πόδια προς την Πριμπόντιστα(Σωσάνδρα).
Αρκετοί χωριανοί με τα ζώα τους-μουλάρια, γαϊδούρια- έχουν ξεκινήσει κι αυτοί για την πρωτεύουσα, όπου εκεί γράφεται ιστορία.
Μετά από μιάμιση ώρα ποδαρόδρομου, καταϊδρωμένος, από την έξαψη περισσότερο παρά από την κούραση, φτάνω στην είσοδο της Αρδέας και περνώντας την "Τσέρνα Ρέκα" κατευθύνομαι προς το κέντρο της πόλης.
Ήδη ακούω ξεκάθαρα πολλούς σποραδικούς πυροβολισμούς και οι θριαμβευτικές ιαχές "ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ" με οδηγούν στον προορισμό μου.
Φτάνω στο κέντρο και βλέπω το πλήθος των ανθρώπων να έχουν στήσει μια μορφή πανηγυριού.

Η Ελληνική σημαία κυματίζει, ενώ ένας επιβλητικός παπάς ξεχωρίζει ανάμεσά τους. Ρωτώντας κάποιον από το πλήθος για την ταυτότητα του παπά, έμαθα ότι τον λένε παπά-Νίκανδρο και ότι αυτός είναι ο ηγέτης ,που οδήγησε στην απελευθέρωση. Το έτος 1908, με παρότρυνση της ηγεσίας του Ελληνικού Προξενείου Θεσσαλονίκης, χειροτονήθηκε ιερέας και του ανατέθηκε η κρίσιμη θέση του Αρχιερατικού Επιτρόπου Καρατζόβας. Από τη θέση αυτή οργάνωσε ομάδα Μακεδονομάχων από τα χωριά Μπάχοβο (Πρόμαχοι), Τσερνέσοβο (Γαρέφι), Τρέσινο (Όρμα), Πόζαρ (Λουτράκι), Στράιτσα (Ίδας), Πρεμπόδιστα (Σωσάνδρα) κ.ά. και συμμετείχε δραστικά στην απόκρουση των σχεδίων των Βουλγάρων κομιτατζήδων να αλλοιώσουν τις συνειδήσεις των Πατριαρχικών γηγενών της περιοχής και στην ενδυνάμωση του ηθικού των καταπιεζόμενων Μακεδόνων.
 Ο παπά – Νίκανδρος με συνεχείς αγώνες και με τους άλλους οπλαρχηγούς της περιοχής, αλλά και σε συνεννόηση με τον Ελληνικό Στρατό, ο οποίος είχε απελευθερώσει ήδη την Έδεσσα, πείθει το Ελληνικό Επιτελείο και έτσι ένα τάγμα με ταγματάρχη τον Ιωάννη Σταματόπουλο μπήκε στην Αρδέα, στις 4 Νοεμβρίου 1912 κι έτσι απελευθερώθηκε  η πόλη και η περιοχή της. 
Ανάμεσα στο συγκεντρωμένο πλήθος βλέπω και πολλούς Μπαχοβίτες, ήρωες Μακεδονομάχους, που ο πατέρας μου εξιστορούσε το πόσο γενναία πολεμούσαν ενάντια στους Βουλγάρους και τους Τούρκους. Νιώθω υπερηφάνεια γι αυτούς. Για τους χωριανούς μου, που ποτέ δεν δείλιασαν, ποτέ δεν έσκυψαν το κεφάλι και αντιστάθηκαν με πείσμα, και τελικά οι αγώνες τους για ελεύθερη Ελλάδα, Μακεδονία, δικαιώθηκαν.

Μετά από ώρες τελικά επέστρεψα στο σπίτι και παρά το πολύ ξύλο που έφαγα από τον πατέρα μου, για την απερίσκεπτη αυτή μου ενέργεια να το σκάσω χωρίς να ενημερώσω κανέναν, με τα μάγουλά μου κατακόκκινα, κάθομαι στο παράθυρο και αγναντεύω τον ελεύθερο πλέον κάμπο της Καρατζόβας με βλέμμα χαμογελαστό.
Ασυναίσθητα μου έρχονται στο νου κάποιες φράσεις που είπε ο Κωνσταντίνος Μαζαράκης γνωστός σαν καπετάν-Ακρίτας του Βερμίου, για τους Μπαχοβίτες...

 «…Εἶναι ἄνθρωποι ἄξιοι μελέτης…ἄνευ γνώσεως τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, ἄνευ κατηχήσεως ἐθνικῆς, ἔρχονται μή ζητοῦντες τίποτε. Οὖτε χρήματα, οὖτε ἐνδύματα, οὖτε ὅπλον ἀν δέν τούς δώσεις. Πειθαρχικότατοι καί ἀνθεκτικοί….Ἡ ἐγκαρτέρησις καί ἡ στωικότης των εἶναι ἄξιαι μνείας.  Ὅταν ἀκοῦν ὅτι ἑλληνικόν σῶμα θά μεταβεῖ εἰς τό χωρίον τους τά μάτια τους ἀστράπτουν καί μειδιοῦν. …Τί εἶναι αὐτό πού τούς ὑποκινεῖ… Ποίαν δύναμιν ἔχει ὁ Ἑλληνισμός καί ἡ Ὀρθοδοξία, ἥν ἐπί τόσα ἔτη ἀφήσαμεν ἀνεκμετάλλευτον!…».



ΠΗΓΕΣ...
http://ipapalazarou.blogspot.gr/
http://ethnologic.blogspot.gr/
http://www.eosa.gr/
http://yaunatakabara.blogspot.gr/

Α.Σ. Πρόμαχοι - Ορφέας Ριζαρίου 4 - 1


Στο γήπεδο «Χρήστος Τζιβάνης» των Προμάχων ο τοπικός Α.Σ. υποδέχτηκε τον Ορφέα Ριζαρίου για το πρωτάθλημα της Α1 κατηγορίας της ΕΠΣ Πέλλας και τελικά επικράτησε με σκορ 4-1.

Ρεπορτάζ: Άλεξ Αμπάρης "Π.Ν."

Οι γηπεδούχοι υπερίσχυσαν σε όλη σχεδόν τη διάρκεια του αγώνα έναντι των αντιπάλων τους με εξαίρεση το δεκάλεπτο του 70ου-80ου λεπτού όπου φάνηκαν απειλητικοί με τον βιρτουόζο ποδοσφαιριστή τους Μίσκο, ο οποίος είχε τρεις καλές ευκαιρίες για να σκοράρει.
Αξιοσημείωτες οι κόκκινες κάρτες των Άτζου στο 69’ και Αθανασιάδη προς το τέλος του αγώνα με δεύτερη κίτρινη κάρτα και στους δυο.
Τα γκολ:
Ο Κοτζαμανώλης στο 39’ σημειώνει το 1-0 με παρεμβολή στην εκτέλεση φάουλ του Μίτσκα.
Το 2-0 στο 44’ με κεφαλιά ο Μούγιος.
Στο 75’ μειώνει σε 2-1 με πλασέ ο Τσόρμπας.
Ο Μούγιος με κεφαλιά σημειώνει το 3-1 στο 88’.
Το τελικό 4-1 σημείωσε ο Χ. Σαμαράς με πλασέ μέσα από τη μικρή περιοχή στο 90’.
Από τους Προμάχους δεν υστέρησε κανείς με κορυφαίους τους Μιχαηλίδη, Σούσουλα, Μούγιο και Κοτζαμανώλη.
Από το Ριζάρι ξεχώρισαν οι Βάινας, Γρηγοριάδης, Αλεξιάδης και Μίσκος.

Η διαιτησία του κυρίου Καρατζά ήταν καλή, με άριστους τους δυο βοηθούς του Αλατζά και Παρούτογλου.

ΑΣ Πρόμαχοι: Μπελητάσιος, Μιχαηλίδης, Αθανασιάδης, Σούσουλας, Άτζος, Μεσκίνης (Χ. Σαμαράς), Μούγιος, Μίτσκας (Άντυ), Μονογενίδης (Σατζάκης), Κοτζαμανώλης, Gazzy (Τρίψης). Προπονητής: Β. Σαμαράς.

Ορφέας Ριζαρίου: Πέτκος, Βάινας, Σασαρίδης, Κατικαρίδης (Σιδηρόπουλος), Μαυροειδής, Γρηγοριάδης, Αλεξιάδης, Σαβαντόγλου, Γ. Κατικαρίδης, Καραγιάννης (Τσόρμπας), Μίσκος. Προπονητής: Γ. Γιανούλτσης.
































Διδακτική επίσκεψη του Γυμνασίου Προμάχων στο οχυρό Ρούπελ


ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΓΥΜΑΣΙΟΥ ΠΡΟΜΑΧΩΝ ΣΤΟ ΟΧΥΡΟ «ΡΟΥΠΕΛ»
                 ΡΟΥΠΕΛ: «Τα οχυρά δεν παραδίνονται. Καταλαμβάνονται!»
 Με αφορμή τον εορτασμό της επετείου του 1940 πραγματοποιήθηκε  διδακτική επίσκεψη του  Γυμνασίου   Προμάχων στο οχυρό Ρούπελ ,στις 20 Οκτωβρίου. Στο οχυρό -που βρίσκεται στο νομό Σερρών , κοντά στη γέφυρα του Στρυμόνα  και  που λειτουργεί ως επισκέψιμο ιστορικό μνημείο- επισκεφτήκαμε το εντυπωσιακό  πολεμικό μουσείο ,που είχε εντυπωσιακά εκθέματα  ,όπως όπλα, στολές, σημαίες και φωτογραφίες καθώς και τις δαιδαλώδεις υπόγειες στοές του ,που το μήκος τους  είναι 4.251 μ.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο από τα 21 οχυρά  της «Γραμμής Μεταξά»- κατά μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων-που κατασκευάστηκαν με σκοπό την άμυνα της Ελλάδας κατά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οταν οι  Γερμανοί ζήτησαν την παράδοση του Ρούπελ ,ο Γεώργιος Δουράτσος, διοικητής του οχυρού, απάντησε: «Τα οχυρά δεν παραδίνονται. Καταλαμβάνονται» .Ήταν, κυριολεκτικά ένα νέο «μολών λαβέ» στις μακεδονικές Θερμοπύλες- όπως αποκαλείται η περιοχή-.  Οι Γερμανοί βρήκαν σε τοίχο  του Ρούπελ γραμμένο με κιμωλία το μήνυμα: «Στις Θερμοπύλες  σκοτώθηκαν οι 300, εδώ θα πέσουν οι 80» -όσο ήταν Έλληνες που επάνδρωναν την περιοχή-. Στη διάρκεια της “Μάχης των Οχυρών” (6-10/ Απριλίου του 1941) οι άνδρες επέδειξαν απαράμιλλο ηρωισμό. Ο Γερμανός συνταγματάρχης  συνεχάρη τον διοικητή για την ηρωική αντίσταση των Ελλήνων, ενώ οι  απώλειες της ελληνικής φρουράς στο οχυρό ανήλθαν σε 44 νεκρούς.
Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε το χωριό « ΄Ανω Πορόια» των Σερρών ,που βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Μπέλλες, κοντά στη λίμνη Κερκίνη σε υψόμετρο 400 μέτρων. Εντύπωση έκανε στους μαθητές μας  ότι βρισκόμασταν κοντά στο χωριό «Προμαχώνα» του νομού Σερρών Η έκπληξή μας ,επίσης,ήταν μεγάλη όταν διαπιστώσαμε ότι το χωριό « ΄Ανω Πορόια»  « θύμιζε τους Παρομάχους»  .Για την γραφικότητά του το όμορφο χωρίο με τα στενά σοκάκια ,τα θεόρατα πλατάνια και τους πολλούς  γυναικείους συνεταιρισμούς χαρακτηρίστηκε από πολλούς σαν το «ομορφότερο χωριό της Ελλάδας»,ενώ απ’ άλλους σαν «Μικρή Κωνσταντινούπολη» , γιατί εκεί παραθέριζαν  κάποτε οι μπέηδες της περιοχής.
Σε μια γραφικη ταβερνούλα είχαμε τη δυνατότητα να απολαύσουμε παραδοσιακά εδέσματα ,ενώ στο ζαχαροπλαστείο του κυρ-Αντώνη  η εξυπηρέτηση ήταν άψογη και τα παραδοσιακά γλυκά εξαιρετικά.Η οικογένειά του μας είπε ότι είχε φίλους στην Αλμωπία.Κάποιος κάτοικος από τα Άνω Πορόια ,αφού έμαθε από τους μαθητές μας τον τόπο προέλευσής μας, έκανε   την συγκινητική δήλωση: «΄Εχω ακούσει για τους Προμάχους! Πριν χρόνια υπηρετούσα στο στρατό με κάποιον Προμαχιώτη!  Θυμάμαι ότι τον  έλεγαν Μασλάρη
 Η συγκεκριμένη διδακτική επίσκεψη απέδειξε ότι η Ιστορία διδάσκεται στους μαθητές και  με βιωματικό τρόπο και ότι έτοιου είδους διδακτικές  επισκέψεις συμβάλλουν στην διατήρησή της εθνικής μας μνήμης!
 Μαζγαλτζίδου Ελένη, συνοδός εκπαιδευτικός.
Στην διδακτική επίσκεψη ήταν  επίσης συνοδοί οι παρακάτω εκπαιδευτικοί:
 Γιάκας Ιωάννης, Σερμέτης Τριαντάφυλλος, Στράντζαλης Αθανάσιος και Παπαδοπούλου Δέσποινα













ΔΙΑΔΩΣΤΕ ΤΟ...